Zwyrodnienie plamki (AMD)

Uszkodzenie plamki żółtej: części siatkówki odpowiedzialnej za ostre widzenie.

W skrócie

  • W zwyrodnieniu plamki uszkodzona jest plamka żółta, część siatkówki do ostrego widzenia.
  • Środek obrazu staje się rozmyty lub zniekształcony; na obrzeżach nadal widzisz.
  • Postać sucha postępuje powoli, latami. Postać wysiękowa postępuje szybko i leczy się ją zastrzykami do oka.
  • Palenie to najważniejszy czynnik ryzyka, który możesz zmienić.
  • Sprawdzaj każde oko osobno siatką Amslera.
Druzy w plamce żółtej
Druzy w plamce żółtej, wczesny objaw zwyrodnienia plamki Jmarchn, CC BY-SA 3.0. Via Wikimedia Commons.

Objawy

  • Proste linie falują lub się łamią: futryny, fugi, wiersze tekstu
  • Rozmyta lub szara plama w środku obrazu
  • Czytanie jest trudne, choć chodzenie po pokoju idzie dobrze
  • W postaci wysiękowej dzieje się to szybko, w dni–tygodnie; w suchej przez lata

Jak to powstaje

Plamka żółta się starzeje. W postaci suchej pod siatkówką gromadzą się produkty przemiany materii. W postaci wysiękowej pod plamką rosną nowe, przeciekające naczynia. Palenie i dziedziczność to główne czynniki ryzyka.

Leczenie

  • Badanie plamki, często ze skanem (OCT) u okulisty.
  • Postać wysiękową leczy się zastrzykami do oka; szybkie rozpoczęcie ratuje wzrok.
  • Postaci suchej nie da się wyleczyć; styl życia i czasem suplementy spowalniają chorobę.
  • Rzucenie palenia to najważniejsze, co możesz zrobić sam.
  • Samokontrola siatką Amslera: codziennie, każde oko osobno.

Kiedy szukać pomocy tego samego dnia

Natychmiast skontaktuj się z lekarzem rodzinnym lub dyżurem lekarskim (huisartsenpost), jeśli masz:

  • Proste linie, które w ciągu dni zaczynają falować
  • Plama w środku obrazu, która szybko rośnie
  • Nagle mniej ostre widzenie w jednym oku
  • Przy rozpoznanym AMD: każda zauważona zmiana

Ta strona to krótkie podsumowanie i nie zastępuje konsultacji. Jak działa oko? Zobacz Oko.