Operatie bij netvliesloslating

Bij een netvliesloslating legt de oogarts het netvlies met een operatie terug, meestal met een vitrectomie en een gasbel.

Samengevat

  • Bij een netvliesloslating (ablatio retinae) laat het netvlies los van de achterwand van het oog. Dat is spoed.
  • Zonder operatie gaat het zicht in dat oog blijvend verloren.
  • De meest gebruikte operatie is een vitrectomie: de oogarts haalt het glasvocht weg, legt het netvlies terug en vult het oog met gas of siliconenolie.
  • Soms wordt een bandje (buckle) om het oog gelegd.
  • Na de operatie moet u vaak een tijd in een bepaalde houding liggen of zitten.
  • Hoe eerder de operatie, vooral voordat de gele vlek loslaat, hoe beter het zicht meestal herstelt.
Zo kan het zicht er ruim een week na de operatie uitzien: het onderste deel van het beeld is donker door de gasbel. Naarmate het gas verdwijnt, zakt de rand steeds verder
Zo kan het zicht er ruim een week na de operatie uitzien: het onderste deel van het beeld is donker door de gasbel. Naarmate het gas verdwijnt, zakt de rand steeds verder. Stewart Lamb Cromar, CC BY 2.0. Via Wikimedia Commons.

Wat houdt het in?

  • Het netvlies is de lichtgevoelige laag aan de binnenkant van het oog. Het glasvocht vult het oog.
  • Door een scheurtje in het netvlies kan vocht onder het netvlies lopen. Het netvlies laat dan los, als behang dat van de muur komt.
  • Bij een vitrectomie maakt de oogarts drie heel kleine openingen in het oogwit en haalt het glasvocht weg. Dan trekt niets meer aan het netvlies.
  • Het vocht onder het netvlies wordt weggezogen en het netvlies wordt teruggelegd.
  • Rond het scheurtje maakt de oogarts met laser of bevriezing littekentjes, die het netvlies vasthouden.
  • Tot slot wordt het oog gevuld met een gasbel of siliconenolie. Die drukt het netvlies tegen de oogwand terwijl de littekentjes stevig worden.

Wanneer is het nodig?

  • U ziet een schaduw, gordijn of donker vlak dat vanaf de rand van uw beeld groter wordt.
  • Vaak gaan nieuwe lichtflitsen en veel nieuwe zwevende vlekken (een roetregen) eraan vooraf.
  • Rechte lijnen kunnen golvend lijken als de gele vlek ook loslaat.
  • Bij onderzoek is te zien dat het netvlies los ligt.
  • De operatie gebeurt zo snel mogelijk, vaak binnen een tot enkele dagen.

Welke soorten zijn er?

  • Vitrectomie met gas: het glasvocht wordt weggehaald en vervangen door gas. Het gas verdwijnt vanzelf in twee tot acht weken, afhankelijk van het soort gas.
  • Vitrectomie met siliconenolie: de olie blijft langer zitten en wordt meestal na enkele maanden in een tweede operatie verwijderd.
  • Buckle-operatie (cerclage of plomb): een siliconen bandje of kussentje wordt aan de buitenkant op de oogwand gehecht. Dat drukt de wand tegen het netvlies. Dit wordt vaker bij jongere mensen gedaan.
  • Pneumatische retinopexie: alleen een gasbel in het oog, met laser of bevriezing. Alleen geschikt bij een kleine, gunstig gelegen loslating.

Welk onderzoek gaat eraan vooraf?

  • De gezichtsscherpte wordt gemeten.
  • Met verwijde pupil wordt het hele netvlies bekeken, ook de rand, om de loslating en alle scheurtjes te vinden.
  • Er wordt gekeken of de gele vlek nog aanligt. Dat bepaalt mede hoe snel er geopereerd wordt.
  • Soms wordt een echo of OCT-scan gemaakt.
  • Het andere oog wordt ook onderzocht.

Hoe gaat het?

  • De operatie gebeurt meestal onder plaatselijke verdoving, soms onder narcose. Ze duurt 45 tot 90 minuten.
  • De oogarts haalt het glasvocht weg, legt het netvlies terug en behandelt de scheurtjes met laser of bevriezing.
  • Aan het eind wordt het oog gevuld met gas of siliconenolie.
  • U krijgt een verband op het oog en gaat meestal dezelfde of de volgende dag naar huis.
  • Met een gasbel ziet u eerst bijna niets met dat oog. Als het gas kleiner wordt, ziet u een bewegende grens in het beeld die steeds lager zakt.
  • Het zicht herstelt langzaam, over weken tot maanden.
Vitrectomie: via drie kleine openingen in het oogwit wordt het glasvocht weggehaald
Vitrectomie: via drie kleine openingen in het oogwit wordt het glasvocht weggehaald. Drmandar, CC BY-SA 3.0. Via Wikimedia Commons.

Wat kunt u na de behandeling zelf doen?

  • Houd u aan de houdingsadviezen, bijvoorbeeld een aantal dagen op één zij liggen of met het hoofd voorover. Zo drukt de gasbel op de juiste plek.
  • Vlieg niet, ga niet de bergen in en laat geen narcose met lachgas geven zolang er gas in het oog zit. Het gas zet dan uit en de oogdruk stijgt gevaarlijk. Draag het polsbandje dat u meekrijgt.
  • Gebruik de oogdruppels zoals afgesproken.
  • Wrijf niet in het oog en vermijd zwaar tillen, bukken en sporten.
  • Rijd geen auto tot de oogarts zegt dat het weer kan.
  • Ga op controle zoals afgesproken.

Wat zijn de risico’s?

  • Bij de meeste mensen ligt het netvlies na één operatie weer aan. Soms is een tweede operatie nodig.
  • Hoe goed het zicht terugkomt, hangt vooral af van of de gele vlek los was en hoe lang.
  • Na een vitrectomie ontstaat vaak staar, meestal binnen een tot twee jaar.
  • De oogdruk kan stijgen, vooral in de eerste dagen.
  • Er kan opnieuw een vliesje op het netvlies groeien dat trekt (PVR). Dat is de belangrijkste oorzaak van een nieuwe loslating.
  • Zelden ontstaat een ontsteking in het oog.

Wanneer neemt u contact op?

  • U ziet een schaduw, gordijn of donker vlak over een deel van uw beeld: neem meteen contact op met uw huisarts of de huisartsenpost, ook ’s avonds of in het weekend.
  • U ziet plotseling veel nieuwe vlekken of nieuwe lichtflitsen: neem dezelfde dag contact op met uw huisarts of de huisartsenpost.
  • U bent pas geopereerd en het oog wordt erg pijnlijk, u wordt misselijk of u gaat slechter zien: bel dezelfde dag de kliniek waar u bent geopereerd.
  • U bent geopereerd en de schaduw komt terug: bel dezelfde dag de kliniek.
  • Laat in die gevallen uw ogen onderzoeken door een optometrist of vraag uw huisarts om een verwijzing.

Deze informatie is algemeen en vervangt geen onderzoek. Twijfelt u, of veranderen uw klachten? Neem dan contact op met uw eigen huisarts.