Glaucoom

Beschadiging van de oogzenuw, vaak door een te hoge oogdruk. Meestal merkt u het pas laat.

Samengevat

  • Bij glaucoom verdwijnen de zenuwvezels in de oogzenuw geleidelijk, in de meeste gevallen door een te hoge oogdruk.
  • De schade begint aan de randen van uw gezichtsveld, waardoor u er lange tijd niets van merkt.
  • Zicht dat verloren is, komt niet terug. Behandeling remt verdere schade; daarom is vroege opsporing zo belangrijk.
  • De behandeling start meestal met oogdruppels die u dagelijks gebruikt. Consequent druppelen is het belangrijkste.
  • Glaucoom komt vaker voor binnen families: laat ook broers, zussen en kinderen controleren.
  • Hevige oogpijn met misselijkheid, een rood oog en gekleurde kringen rond lampen is een spoedgeval.
De oogzenuwkop bij gevorderd glaucoom, met een diepe uitholling
De oogzenuwkop bij gevorderd glaucoom, met een diepe uitholling Snoop, CC BY-SA 3.0. Via Wikimedia Commons.

Wat is glaucoom?

  • De oogzenuw brengt de beelden van uw oog naar de hersenen. Bij glaucoom gaan de zenuwvezels in deze zenuw langzaam verloren.
  • Meestal is de druk in het oog te hoog. Het oog maakt voortdurend vocht aan; wordt dat niet goed afgevoerd, dan stijgt de druk.
  • De schade begint aan de zijkanten van uw gezichtsveld en breidt zich langzaam naar binnen uit. Omdat uw ogen elkaars gaten opvullen en de hersenen het beeld aanvullen, merkt u lange tijd niets.
  • Zenuwvezels die verloren zijn, herstellen niet. Behandeling stopt verdere schade, maar maakt niets ongedaan. Juist daarom is vroeg opsporen zo belangrijk.

Welke klachten horen erbij?

  • In het begin heeft u geen klachten. Dat maakt glaucoom zo verraderlijk.
  • Later merkt u dat u aan de zijkanten minder ziet, of stoot u zich vaker aan dingen die u over het hoofd zag.
  • Moeite met het wennen aan donker, of onzeker lopen bij weinig licht.
  • Bij de zeldzame acute vorm gaat het juist erg snel: hevige oogpijn, een rood oog, misselijkheid en braken, wazig zien en gekleurde kringen rond lampen. Dat is een spoedgeval.

Hoe ontstaat het?

  • Vaak is er geen duidelijke oorzaak; de afvoer van het oogvocht werkt geleidelijk minder goed.
  • Glaucoom in de familie verhoogt het risico duidelijk; vooral broers en zussen van iemand met glaucoom lopen extra risico.
  • Het risico stijgt met de leeftijd, vanaf ongeveer 40 jaar.
  • Sterke bijziendheid, diabetes en langdurig gebruik van prednison vergroten het risico.
  • Mensen van Afrikaanse of Aziatische afkomst hebben een grotere kans op bepaalde vormen.

Hoe wordt het behandeld?

  • De eerste stap zijn meestal oogdruppels die de oogdruk verlagen. U gebruikt ze dagelijks, vaak de rest van uw leven.
  • Consequent druppelen is het belangrijkste onderdeel van de behandeling. Omdat u niets merkt als u een keer vergeet, schiet dat er in de praktijk nogal eens bij in.
  • Helpen de druppels onvoldoende, dan kan een laserbehandeling of operatie de afvoer verbeteren.
  • Regelmatige controle blijft nodig: oogdruk, gezichtsveld en oogzenuw worden periodiek gemeten om te beoordelen of de schade stabiel blijft.
  • Bij Novio Oogzorg meten wij de oogdruk, maken wij een OCT-scan van de oogzenuw en onderzoeken wij zo nodig het gezichtsveld. Bij afwijkingen verwijzen wij u door naar de oogarts.

Wat kunt u zelf doen?

  • Druppel elke dag op vaste momenten. Koppel het aan een vaste gewoonte, zoals tandenpoetsen.
  • Druk na het druppelen een minuut lang zachtjes op de binnenooghoek bij uw neus. Zo komt er minder medicijn in de rest van uw lichaam.
  • Kom naar elke controle, ook als u niets merkt. Juist dan.
  • Heeft u glaucoom? Vertel het aan uw broers, zussen en kinderen en raad hen aan zich te laten controleren.
  • Vertel bij elke arts en apotheek dat u glaucoom heeft; niet alle medicijnen zijn dan geschikt.

Wanneer neemt u contact op?

  • Hevige pijn in of rond het oog, samen met misselijkheid, braken en gekleurde kringen rond lampen: bel direct uw huisarts of de huisartsenpost, ook ’s nachts.
  • Uw oog wordt plotseling rood en pijnlijk en u ziet wazig.
  • Uw zicht gaat plotseling achteruit.
  • U verdraagt uw druppels niet of bent ermee gestopt: neem contact op met uw behandelaar en stop nooit op eigen initiatief.

Deze informatie is algemeen en vervangt geen onderzoek. Twijfelt u, of veranderen uw klachten? Neem dan contact op met uw eigen huisarts.