Odwarstwienie ciała szklistego i męty

Pływające plamki, czasem błyski. Zwykle niegroźne, ale warto raz to sprawdzić.

W skrócie

  • Z wiekiem ciało szkliste rozrzedza się i w końcu odkleja od siatkówki. To normalne.
  • Widzisz wtedy pływające nitki lub plamki (męty), czasem błyski światła.
  • Zwykle jest to niegroźne, a do plamek przyzwyczajasz się w ciągu kilku miesięcy.
  • Bardzo rzadko powstaje przy tym przedarcie siatkówki, dlatego przy nowych objawach siatkówkę sprawdza się raz dokładnie.
Rysunek mętów w ciele szklistym rzucających cień na siatkówkę
Po lewej: męty w ciele szklistym rzucają cień na siatkówkę. Po prawej: jak wyglądają na jasnym tle. Własny rysunek.

Objawy

  • Nitki, kłaczki lub pajęczynki poruszające się z ruchem oka
  • Lepiej widoczne na jasnym tle, np. białej ścianie lub niebie
  • Czasem krótkie błyski z boku, zwłaszcza w ciemności
  • Sam wzrok pozostaje dobry

Jak to powstaje

Z wiekiem ciało szkliste staje się bardziej płynne, a białko zbija się w grudki rzucające cień na siatkówkę. W końcu ciało szkliste odkleja się od siatkówki. Następuje to wcześniej przy krótkowzroczności, po operacji zaćmy i po urazie oka.

Leczenie

  • Badanie siatkówki przy rozszerzonych źrenicach, aby wykluczyć przedarcie.
  • Bez przedarcia leczenie nie jest potrzebne: mózg uczy się ignorować plamki, zwykle w ciągu tygodni lub miesięcy.
  • Przedarcie siatkówki można zamknąć laserem, co zapobiega odwarstwieniu.
  • Przy nowych objawach w ciągu kilku tygodni zgłoś się ponownie, nawet jeśli pierwsze badanie było dobre.

Kiedy szukać pomocy tego samego dnia

Natychmiast skontaktuj się z lekarzem rodzinnym lub dyżurem lekarskim (huisartsenpost), jeśli masz:

  • Nagle znacznie więcej plamek niż zwykle, jak rój lub deszcz sadzy
  • Błyski, które się utrzymują lub nasilają
  • Zasłona lub cień nachodzący od brzegu pola widzenia
  • Szybko pogarszający się wzrok

Ta strona to krótkie podsumowanie i nie zastępuje konsultacji. Jak działa oko? Zobacz Oko.