Maculadegeneratie (LMD)

Aantasting van de gele vlek: het deel van uw netvlies waarmee u het scherpst ziet.

Samengevat

  • Bij maculadegeneratie raakt de gele vlek beschadigd, het gedeelte van het netvlies dat zorgt voor scherp zien.
  • Het centrum van uw beeld wordt wazig of vervormd, terwijl u aan de randen blijft zien.
  • De droge vorm ontwikkelt zich langzaam, over jaren. De natte vorm verloopt snel en wordt behandeld met injecties in het oog.
  • Roken is de belangrijkste risicofactor waar u zelf iets aan kunt doen.
  • Test elk oog afzonderlijk met een Amslerkaart.
  • Lijken rechte lijnen opeens krom, of ziet u een nieuwe vlek in het midden van uw beeld? Neem dan dezelfde dag contact op met uw huisarts.
Drusen in de gele vlek, een vroeg teken van maculadegeneratie
Drusen in de gele vlek, een vroeg signaal van maculadegeneratie Jmarchn, CC BY-SA 3.0. Via Wikimedia Commons.

Wat is maculadegeneratie?

  • In het centrum van uw netvlies ligt de gele vlek, ook macula genoemd. Met dit kleine gebied ziet u scherp: bij het lezen, het herkennen van gezichten en het aflezen van de klok.
  • Bij maculadegeneratie raakt precies dat gebied beschadigd. Het zien aan de zijkanten blijft behouden, maar het scherpe zien in het midden gaat achteruit.
  • U wordt er niet volledig blind van. Uw gezichtsveld blijft, maar het midden wordt wazig of valt uit.
  • Er bestaan twee vormen. De droge vorm komt het meest voor en verloopt geleidelijk over jaren. De natte vorm is minder vaak, maar gaat snel, soms binnen weken.

Welke klachten horen erbij?

  • Rechte lijnen lijken krom of golvend, zoals een deurpost, een kozijn of de voegen tussen tegels.
  • Een wazige of donkere vlek midden in het beeld, terwijl u daaromheen normaal ziet.
  • Lezen gaat moeilijk: letters verdwijnen of lopen in elkaar over.
  • U herkent gezichten minder goed, ook al ziet u iemand wel aankomen.
  • U heeft meer licht nodig dan vroeger voor dezelfde bezigheden.
  • Bij de natte vorm verergeren deze klachten plotseling en snel.

Hoe ontstaat het?

  • Leeftijd is de belangrijkste factor; LMD staat voor leeftijdsgebonden maculadegeneratie.
  • Roken is de belangrijkste risicofactor die u zelf in de hand heeft en verhoogt het risico sterk.
  • Het komt vaker voor wanneer het in de familie voorkomt.
  • Hoge bloeddruk, overgewicht en een voedingspatroon met weinig groente en vis spelen een rol.
  • Veel zonlicht zonder bescherming draagt er waarschijnlijk aan bij.

Hoe wordt het behandeld?

  • De droge vorm is niet te genezen. De zorg richt zich op het afremmen van het verloop en op hulpmiddelen waarmee u zo lang mogelijk kunt blijven doen wat u wilt.
  • De natte vorm wordt behandeld met injecties in het oog die de lekkende bloedvaatjes afremmen. Dat klinkt ingrijpender dan het is: het oog wordt vooraf verdoofd.
  • Bij de natte vorm is snelheid belangrijk. Hoe eerder de behandeling begint, hoe meer zicht behouden blijft.
  • Vergrotende hulpmiddelen, betere verlichting en een verwijzing naar een revalidatiecentrum voor slechtzienden maken in het dagelijks leven vaak meer verschil dan verwacht.
  • Bij Novio Oogzorg beoordelen wij uw klachten en brengen wij de gele vlek in beeld met een OCT-scan. Is er een vermoeden van de natte vorm, dan verwijzen wij u snel door naar de oogarts.

Wat kunt u zelf doen?

  • Stop met roken. Dit heeft verreweg het meeste effect.
  • Test uw ogen afzonderlijk met een Amslerkaart: een raster met een stip in het midden. Kijk met één oog naar de stip en let op of lijnen krom worden. U kunt er bij ons een krijgen.
  • Zorg voor voldoende goed licht, met de lamp opzij of over uw schouder.
  • Eet groene bladgroenten en vette vis. Overleg met uw arts of oogvitamines in uw situatie zinvol zijn; dat is niet voor iedereen het geval.
  • Draag buiten een zonnebril met UV-filter.

Wanneer neemt u contact op?

  • Rechte lijnen worden plotseling krommer, of de vlek in het midden wordt groter: neem vandaag nog contact op met uw huisarts.
  • Uw zicht gaat binnen enkele dagen duidelijk achteruit.
  • U ziet opeens een donkere vlek die er gisteren nog niet was.
  • U wordt behandeld met injecties en het oog wordt rood of pijnlijk, of u gaat slechter zien: bel direct de behandelende oogarts of uw huisarts.

Deze informatie is algemeen en vervangt geen onderzoek. Twijfelt u, of veranderen uw klachten? Neem dan contact op met uw eigen huisarts.