Crosslinking bij keratoconus

Met riboflavinedruppels en uv-licht wordt het hoornvlies steviger. Zo wordt keratoconus geremd.

Samengevat

  • Bij keratoconus wordt het hoornvlies dunner en gaat het uitbollen. Het zicht wordt dan steeds waziger.
  • Crosslinking maakt het hoornvlies steviger. Daardoor stopt of vertraagt het uitbollen.
  • Het hoornvlies wordt behandeld met riboflavinedruppels (vitamine B2) en uv-licht.
  • De behandeling herstelt het zicht niet, maar voorkomt dat het verder achteruitgaat.
  • Hoe eerder, hoe beter: vooral bij jongeren waarbij de keratoconus toeneemt.
  • De eerste dagen na de behandeling is het oog pijnlijk.
Crosslinking: na de riboflavinedruppels wordt het hoornvlies belicht met uv-licht
Crosslinking: na de riboflavinedruppels wordt het hoornvlies belicht met uv-licht. Renesto Ada C, CC BY 1.0. Via Wikimedia Commons.

Wat houdt het in?

  • Het hoornvlies is het heldere venster vooraan het oog. Het is opgebouwd uit vezels van collageen.
  • Bij keratoconus zijn die vezels zwakker. Het hoornvlies wordt dunner en bolt uit tot een kegel.
  • Bij crosslinking worden er extra verbindingen tussen de collageenvezels gemaakt. Het hoornvlies wordt daardoor stijver.
  • Dat gebeurt met riboflavine (vitamine B2) in druppels, die door uv-licht wordt geactiveerd.
  • Het effect is blijvend. Bij de meeste mensen stopt de keratoconus na één behandeling.

Wanneer is het nodig?

  • Keratoconus die bij metingen toeneemt: het hoornvlies wordt boller of dunner, of de cilinder in de brilsterkte neemt toe.
  • Vooral bij kinderen, tieners en jongvolwassenen, bij wie keratoconus sneller kan toenemen.
  • Het hoornvlies moet dik genoeg zijn om veilig te kunnen behandelen.
  • Bij stabiele keratoconus op latere leeftijd is crosslinking meestal niet nodig.

Welke soorten zijn er?

  • Epi-off (standaard): het buitenste laagje van het hoornvlies wordt eerst weggehaald, zodat de riboflavine goed in het hoornvlies trekt. Dit werkt het best, maar geeft enkele dagen pijn.
  • Epi-on: het buitenste laagje blijft zitten. Dit geeft minder pijn, maar het effect is mogelijk minder sterk.
  • Versneld crosslinken: een kortere belichting met sterker uv-licht.

Welk onderzoek gaat eraan vooraf?

  • De gezichtsscherpte en de brilsterkte worden gemeten.
  • Met een hoornvliesscan (topografie of tomografie) wordt de vorm en de dikte van het hoornvlies gemeten.
  • Door metingen in de tijd te vergelijken is te zien of de keratoconus toeneemt.
  • Met de spleetlamp wordt het hoornvlies bekeken.
  • Draagt u contactlenzen? Dan moet u die soms een tijd voor de meting uit laten.

Hoe gaat het?

  • Het oog wordt verdoofd met druppels. U ligt op uw rug.
  • Bij epi-off wordt het buitenste laagje van het hoornvlies voorzichtig weggehaald.
  • Er worden een half uur lang riboflavinedruppels in het oog gedaan.
  • Daarna wordt het hoornvlies 10 tot 30 minuten belicht met uv-licht.
  • Aan het eind krijgt u een verbandlens, die enkele dagen blijft zitten.
  • De behandeling duurt in totaal ongeveer een uur en gebeurt zonder opname.

Wat kunt u na de behandeling zelf doen?

  • Laat u brengen en halen.
  • De eerste twee tot drie dagen is het oog pijnlijk, tranend en lichtschuw. Gebruik zo nodig pijnstillers zoals paracetamol.
  • Gebruik de druppels zoals afgesproken.
  • Wrijf niet in het oog. Dat is ook daarna belangrijk: wrijven verergert keratoconus.
  • Haal de verbandlens niet zelf uit, tenzij dat is afgesproken.
  • Het zicht kan de eerste weken tot maanden wisselen. Een nieuwe bril of lens volgt pas als het stabiel is.

Wat zijn de risico’s?

  • De eerste dagen na de behandeling zijn pijnlijk.
  • Het hoornvlies kan tijdelijk wat troebel worden. Dat trekt meestal in enkele maanden weg.
  • Zelden ontstaat een infectie zolang het buitenste laagje nog niet is teruggegroeid.
  • Bij een klein deel van de mensen neemt de keratoconus toch verder toe. Dan kan de behandeling worden herhaald.

Wanneer neemt u contact op?

  • U bent pas behandeld en de pijn wordt na de eerste dagen erger in plaats van minder, of het oog wordt roder of er komt pus uit: bel dezelfde dag de kliniek. Dit kan wijzen op een infectie.
  • De verbandlens valt eruit en het oog is erg pijnlijk: bel de kliniek.
  • Uw zicht wordt waziger of uw bril- of lenssterkte verandert steeds, vooral als u jong bent.
  • Laat in die gevallen uw ogen onderzoeken door een optometrist of vraag uw huisarts om een verwijzing.

Deze informatie is algemeen en vervangt geen onderzoek. Twijfelt u, of veranderen uw klachten? Neem dan contact op met uw eigen huisarts.