Veranderingen in de bloedvaatjes van het netvlies als gevolg van hoge bloeddruk.

Samengevat

Hoge bloeddruk kan de kleine bloedvaatjes in het netvlies aantasten. Dit heet hypertensieve retinopathie.
Het geeft meestal geen klachten en wordt vaak bij toeval ontdekt tijdens een oogonderzoek.
De afwijkingen worden verdeeld in vier graden. Graad 1 en 2 passen bij hoge bloeddruk die al langer bestaat, graad 3 en 4 bij een sterk verhoogde bloeddruk.
De behandeling bestaat uit het goed verlagen van de bloeddruk, via uw huisarts of internist.
Graad 3 en 4 vragen om snelle zorg: de bloeddruk moet dan snel, maar voorzichtig omlaag.
Plotseling slechter zien, samen met hevige hoofdpijn of een zeer hoge bloeddruk? Neem direct contact op met uw huisarts of de huisartsenpost.

Wat is hypertensieve retinopathie?

Het netvlies is de enige plek in het lichaam waar kleine bloedvaatjes rechtstreeks te bekijken zijn. Wat daar zichtbaar is, zegt ook iets over de bloedvaten elders in het lichaam, zoals in het hart, de hersenen en de nieren.
Bij langdurig hoge bloeddruk worden de wanden van de slagadertjes dikker en stijver. De vaatjes worden nauwer en drukken de adertjes in op de plekken waar ze elkaar kruisen.
Bij een zeer hoge bloeddruk kunnen de vaatjes gaan lekken. Er ontstaan dan bloedinkjes, witte vlekjes en vocht, en soms zwelt de oogzenuw op.
De afwijkingen zelf geven meestal weinig klachten, maar ze zijn wel een signaal dat de bloeddruk beter behandeld moet worden.

Meestal geen klachten. Vaak wordt het ontdekt bij een oogonderzoek dat om een andere reden plaatsvindt.
Bij een zeer hoge bloeddruk: wazig zien, vaak samen met hoofdpijn.
Plotseling slechter zien of een vlek in het beeld van één oog kan wijzen op een afgesloten ader of slagader in het netvlies.
Soms zijn er klachten van de hoge bloeddruk zelf, zoals hoofdpijn, misselijkheid of duizeligheid.

Een langdurig verhoogde bloeddruk die niet of onvoldoende wordt behandeld.
Een plotselinge, sterke stijging van de bloeddruk, bijvoorbeeld bij een nierziekte of zwangerschapsvergiftiging.
Aderverkalking, roken, diabetes en een hoog cholesterol vergroten de schade aan de vaatjes.
Het risico stijgt met de leeftijd.

Indeling: vaak wordt de indeling van Keith, Wagener en Barker gebruikt, met vier graden. Hoe hoger de graad, hoe ernstiger.
Graad 1: de slagadertjes zijn over het hele netvlies iets nauwer. Dit geeft geen klachten.
Graad 2: de slagadertjes zijn plaatselijk vernauwd en duidelijker verdikt. Waar een slagadertje een adertje kruist, wordt het adertje ingedrukt. Dit geeft meestal geen klachten.
Graad 3: daarnaast ontstaan bloedinkjes, witte wattige vlekjes en gele, vetachtige vlekjes op het netvlies. Dit wijst op een sterk verhoogde bloeddruk, die snel beoordeeld moet worden.
Graad 4: alle afwijkingen van graad 3, met daarbij een gezwollen oogzenuw. Dit past bij een gevaarlijk hoge bloeddruk en is een spoedgeval.
Complicatie: een verdikt slagadertje kan een adertje zo sterk indrukken dat het afsluit. Dan ontstaan bloedingen in een deel van het netvlies en kan het zicht plotseling achteruitgaan.

De belangrijkste behandeling is het verlagen en goed instellen van de bloeddruk, door uw huisarts of internist, met leefstijladviezen en meestal medicijnen.
Bij graad 1 en 2 is behandeling van het oog niet nodig. De afwijkingen zijn wel een reden om de bloeddruk en andere risicofactoren goed te laten controleren.
Bij graad 3 en 4 moet de bloeddruk snel maar gecontroleerd dalen, vaak in het ziekenhuis. Te snel verlagen kan juist schade veroorzaken.
Is de bloeddruk goed ingesteld, dan verdwijnen de bloedinkjes, vlekjes en zwelling meestal binnen weken tot maanden. Verdikte vaatwanden blijven wel zichtbaar.
Bij een afgesloten adertje in het netvlies kan behandeling door de oogarts nodig zijn, bijvoorbeeld met injecties in het oog.
Bij Novio Oogzorg beoordelen wij het netvlies met een foto en een OCT-scan. Onze bevindingen sturen wij naar uw huisarts, zodat de bloeddruk goed behandeld kan worden.

Laat uw bloeddruk regelmatig meten en neem uw bloeddrukmedicijnen dagelijks in, ook als u zich goed voelt.
Stop niet zelf met medicijnen. Heeft u last van bijwerkingen, overleg dan met uw huisarts.
Eet minder zout, beweeg voldoende en streef naar een gezond gewicht.
Stop met roken en drink weinig of geen alcohol.
Meet u thuis uw bloeddruk? Noteer de waarden en neem ze mee naar uw huisarts.

Plotseling slechter zien, samen met hevige hoofdpijn, verwardheid of misselijkheid: neem direct contact op met uw huisarts of de huisartsenpost.
U meet thuis een zeer hoge bloeddruk, boven 180/110, en u heeft klachten: neem dezelfde dag contact op met uw huisarts of de huisartsenpost.
Plotseling een vlek, schaduw of wazig zien met één oog: neem dezelfde dag contact op met uw huisarts.
U ziet geleidelijk minder en heeft een hoge bloeddruk: vraag een afspraak aan via 085 225 23 69, en vraag een verwijzing aan bij uw huisarts.

Deze informatie is algemeen en vervangt geen onderzoek. Twijfelt u, of veranderen uw klachten? Neem dan contact op met uw eigen huisarts.